Σάββατο, Ιανουαρίου 10, 2009

ΤΟ ΠΡΟΝΟΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

H Αγία Ιωάννα της Λωραίνης και
το προνόμιο της μοναδικής ερμηνείας των συμβάντων
(για τον ολοκληρωτισμό της μνησίκακης τρομοκρατίας)
ΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΗΤΗΡΙΟ (Lent,1431)[1]

«Mια γυναίκα αυτοαποκαλούμενη κόρη,[maid] εγκαταλείποντας το ένδυμα και τη συνήθεια του φύλου της, ενάντια στο θείο νόμο, κάτι το οποίο αποτελεί βδελυρή βλασφημία προς το Θεό, ενδεδυμένη και αρματωμένη σύμφωνα με τη συνήθεια και την κατάσταση ενός άντρα, έχει διαπράξει σκληρές πράξεις δολοφονίας ανθρώπων και όπως λέγεται έκανε τον απλό λαό να πιστεύει, με σκοπό να τους κακοποιήσει και να τους οδηγήσει έξω από το σωστό δρόμο, ότι είναι σταλμένη από το Θεό και έχει γνώση των θεϊκών μυστικών Του, ανάμεσα σε διάφορες άλλες δοξασίες, πολύ επικίνδυνες, επιβλαβείς και σκανδαλώδεις για τη δική μας αγία Καθολική πίστη, που κακοποιεί διώκοντάς την, και ασκώντας συγκαλυμμένη εχθρότητα ενάντια σε μας και στο λαό μας, συνελήφθη ένοπλη πριν από την Κομπιένη και μεταφέρθηκε κρατούμενη ενώπιόν μας.».

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Η περίοδος «Μια γυναίκα συνελήφθη ένοπλη πριν από την Κομπιένη και μεταφέρθηκε κρατούμενη ενώπιόν μας» διασπάται σύμφωνα με το σχεδιασμό του νοήματος στο κείμενο του κατηγορητηρίου. Το Υποκείμενο «μια γυναίκα» αποσπάται από τα παρατακτικώς συνδεόμενα κατηγορήματά του [συνελήφθη ένοπλη..] και [μεταφέρθηκε κρατούμενη…]. Κατά μία έννοια αυτή η σύνταξη είναι ένα είδος "ρητορικής απόστασης" από εκείνο για το οποίο μιλάμε. Δεν ενδιαφέρει τι είναι η συγκεκριμένη Ιωάννα της Λωραίνης, το πλαίσιο της κατάστασης εντός του οποίου προσδιορίζονται οι πράξεις της. Ενδιαφέρει η αποπλαισίωση, η έξοδος από το συγκεκριμένο {Μια γυναίκα}. Η απόσταση αυτή - απόσταση ανάμεσα στο υποκείμενο και τις πράξεις που υφίσταται {συνελήφθη/μεταφέρθηκε} επιζητεί δια των όσων παρεμβάλλονται και να νομιμοποιήσει τη σύλληψη αυτής της γυναίκας και να αποσιωπήσει τους δράστες αυτής της σύλληψης-μεταφοράς.Στο συγκεκριμένο κείμενο ο σχεδιασμός του νοήματος αποσκοπεί στην κατασκευή της αντικειμενικότητας και εγκυρότητας του κατηγορητηρίου:
  • με τις μετοχές που παρεμβάλλονται και αποδίδουν σε αυτήν (την γυναίκα) χαρακτηριστικά ("αυτοαποκαλούμενη κόρη", "εγκαταλείποντας το ένδυμα", "ενδεδυμένη και αρματωμένη", κ.ά.) αλλά και δια των ρημάτων που παρεμβάλλονται και αποδίδουν σε αυτήν πράξεις και προθέσεις-πράξεις ("έχει διαπράξει σκληρές πράξεις δολοφονίας ανθρώπων", "έκανε τον απλό λαό να πιστεύει" κ.ά.).
  • με την αναπλαισίωση και επομένως εκ νέου νοηματοδότηση φράσεων/πράξεων: λόγου χάρη, οι σκληρές μάχες στις οποίες συμμετείχε η Ιωάννα, η ένοπλη Ζαν ντ΄Αρκ, με γαλλικά στρατεύματα κατά των Βρετανών κατακτητών μετασχηματίζονται και νοηματοδοτούνται, στο πλαίσιο της κατηγορίας, σε "σκληρές πράξεις δολοφονίας ανθρώπων". Καθώς αποσιωπάται το πλαίσιο της μάχης, αυτή η γυναίκα δεν είναι η Ζαν ντ' Αρκ αλλά ένα ένοπλο πλάσμα, που αυτοαποκαλείται κοριτσόπουλο. Η Ιωάννα των μαχών μετατρέπεται σε δολοφόνο. Αυτή η μετατροπή/μετατόπιση απο-ιστορικοποιεί τα γεγονότα. ΄Οποιος ακούει το κατηγορητήριο αυτό δεν ακούει τα συμβάντα και τους κώδικες πρόσληψής τους. Πάνω στην ιστορία του συγκεκριμένου: Ιωάννα της Λωραίνης χτίζεται μια εκδοχή του συγκεκριμένου: μια γυναίκα. Η ιστορία είναι αυτό που θα ερμηνευθεί από τους κατήγορους ως ιστορία, τουτέστιν γεγονός άξιο καταγγελίας.
  • με την επίκληση μιας αοριστίας μαρτυριών που δηλώνονται με τη φράση «και όπως λέγεται». Σε αυτή την αοριστολογία θεμελιώνονται επιπρόσθετες κατηγορίες για αιρετικές δοξασίες κ.ά. Είναι ως το κατηγορητήριο να αναπτύσσει μια συμμαχία με λόγια άλλων, να αποτελεί ένα είδος σύνθεσης μιας ομόφωνης μεν αλλά πολυφωνικής και ομόθυμης απόδοσης κατηγοριών και προθέσεων.
  • με το μετασχηματισμό της υποθετικής ερμηνείας σε «αντικειμενική» αλήθεια οπότε εκείνο το «και όπως λέγεται» αποκτά αποδεικτική ισχύ. Μοιάζει να ισχυρίζεται ο κατήγορος ότι "αφού λέγεται έτσι θα είναι": «{και όπως λέγεται} […] με σκοπό να τους κακοποιήσει και να τους οδηγήσει...".
  • με την αποσιώπηση του δράστη – αποσιώπηση του ποιητικού αιτίου - στην παθητική σύνταξη των ρηματικών φράσεων «συνελήφθη ένοπλη και μεταφέρθηκε». Από ποιον;/ποιους; δεν αναφέρεται (αποσιώπηση). Μήπως είναι κι αυτό ένα γεγονός "αντικειμενικής", "εξω-ανθρώπινης" ευθύνης για αυτή τη σύλληψη, που "αγιοποιεί" και "δικαιώνει" το κατηγορητήριο; Μήπως συνελήφθη από “αυτούς που λέγουν” και άρα η σύλληψή της απηχεί το γενικό αίσθημα;
  • με τη δημιουργία μιας συναρθρωτικής πρακτικής σύμφωνα με την οποία το αρματωμένο κοριτσόπουλο συναρθρώνεται, στο επίπεδο του λόγου της κατηγορίας, με δαιμονικές δοξασίες, με δολοφονίες, βλασφημίες, που συγκροτούν ένα σώμα [βλάσφημο και από την άποψη του φύλου] συγκαλυμένης εχθρότητας ενάντια στην αγία Καθολική πίστη, τους ιερείς και το λαό. Από τη μια ένας ένοπλος κοριτσίστικος δαίμονας, δεκαεννέα χρονών, και από την άλλη το άγιο πλέγμα της Εκκλησίας και του λαού.

Οι κατήγοροι έχουν βέβαια ένα αδιάψευστο στοιχείο. Την εξωτερική εικόνα από την οποία και με την οποία ξεκινούν την επίθεση εναντίον της Ιωάννας. Το γεγονός, το ορατό γεγονός ότι ενώ είναι γυναίκα «εγκατέλειψε το ένδυμα και τη συνήθεια του φύλου της». Και το ορατό γεγονός ότι «είναι ενδεδυμένη και αρματωμένη σύμφωνα με τη συνήθεια και την κατάσταση ενός άντρα». Αυτό το ορατό γεγονός είναι ερμηνευμένο ήδη στο κατηγορητήριο από την ερμηνευτική οντότητα, δηλαδή την Καθολική Εκκλησία, που διεκδικεί για τον εαυτό της τη μόνη δυνατή, ισχυρή, άρα και "αντικειμενική" ερμηνευτική οντότητα. Αφού είναι γυναίκα και δεν «ενδύεται» με τους γυναικείους ρόλους που αποδίδονται στη γυναίκα από την Εκκλησία, τότε η κατηγορούμενη είναι ένα ον - που σύμφωνα με την ορατή απόδειξη της ενδυματολογικής της εικόνας - αναπνέει και λειτουργεί «ενάντια στο θείο νόμο» και η εικόνα της «αποτελεί βδελυρή βλασφημία προς το Θεό». Η εικόνα της είναι ορατή και άρα μια ορατή εικόνα, που έχει ερμηνευθεί ως «βλάσφημη» από τον μοναδικό ερμηνευτή του θεϊκού, την Εκκλησία. Κατά συνέπεια, αφού είναι ορατή η εικόνα της αρματωμένης ως άντρας παρθένας τότε είναι ορατές και οι αόρατες, φημολογούμενες για την Ιωάννα, δόλιες προθέσεις και δοξασίες της. Επιπλέον -και σύμφωνα με το κατηγορητήριο- η ίδια αποκαλεί τον εαυτό της Κόρη/Παρθένα (βλ. "μια γυναίκα, αυτοαποκαλούμενη κόρη/παρθένα [la Pucelle (the Maid)]"). Αλλά ενώ υπάρχει η δική της επιλογή να αυτοπροσδιορίζεται, η επιλογή της να ενδυθεί ως "άντρας αρματωμένος" και να συμμετέχει στις μάχες είναι αδιανόητη και βλάσφημη. Μπορεί μεν να αυτοπροσδιορίζεται δεν μπορεί όμως να πραγματώνει τον όποιο αυτοπροσδιορισμό της. Μπορεί να αναπνέει αλλά δεν μπορεί να ζει.

TO ΣΚΑΝΔΑΛΟ
Σκανδαλώδες και βλάσφημο είναι το γεγονός πως αυτή η γυναίκα αυτοπροσδιορίζεται ως κόρη/παρθένα και έχει επιλογές επί του τρόπου που θα συγκροτήσει κοινωνικά το φύλο της, συμμετέχοντας στις μάχες των Γάλλων. Η συγκρότηση του φύλου μέσα από διαφορετικές κοινωνικές πραγματώσεις, όπως αυτή του αρματωμένου στρατιώτη από μια γυναίκα, είναι βλάσφημη και αιρετική και για έναν ακόμη λόγο. Η πραγμάτωση του κοινωνικού φύλου υπαγορεύεται στο κοριτσόπουλο αυτό από θεϊκές φωνές. Η βλασφημία έγκειται στη σκέψη και μόνον πως είναι δυνατόν ο Θεός να καθοδηγεί μια τέτοια αποκανονικοποίηση μέσω αυτής της ένοπλης παρθένας των μαχών. Μα η επικινδυνότητα δεν σταματά εδώ. Αυτή η γυναίκα λέγοντας ότι ακούει το Θεό μεσολαβώντας ανάμεσα στις φωνές της και τον λαό, καθίσταται, ιδρυτικά, ένα ερμηνευτικό ον πέρα από την μοναδική οντότητα της ερμηνείας, την Εκκλησία. Το σκάνδαλο που διαπράττει είναι μέγα, αφού με τις πεποιθήσεις της αποκαλύπτεται πως το θεϊκό μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους που δεν ανήκουν σε καμία ιεραρχία.Αλλά και πως η δυνατότητα της ερμηνείας είναι δυνατότητα που έχουν όλες και όλοι.

Κατ΄επέκταση το σκάνδαλο είναι πως ο εκτός άσκησης εξουσίας άνθρωπος μπορεί να έχει ερμηνευτική άποψη στον θεϊκό και ανθρώπινο νόμο. Πως κάθε άνθρωπος είναι δυνατόν να είναι πιστός πολίτης στην Εκκλησία του Δήμου και την Αγορά του Διαλόγου. Μία από τις πολλές μεσαιωνικές προ-γεύσεις της μετά τρεις αιώνες Γαλλικής Επανάστασης. Το σκάνδαλο είναι πως διασαλεύεται η κάθετη ιεραρχία. Πώς μπορεί ένα κορίτσι από αγροτικές περιοχές να ακούει τις φωνές του θεϊκού, όταν διαμεσολαβητής ανάμεσα στο Θεό και τους ανθρώπους είναι μόνον η υψηλότερη βαθμίδα της εκκλησιαστικής ιεραρχίας; Μόνον όσοι αποτελούν την υψηλά ιστάμενη εξουσία έχουν τέτοια προνόμια. Κι όμως τώρα αυτό αμφισβητείται από την παρουσία ενός "αρματωμένου αγοροκόριτσου". Μια ανάδυση της υποκειμενικότητας που διεκδικεί έναντι του νόμου τον μετασχηματισμό της όχι μόνον σε υπήκοο του νόμου αλλά και σε δημιουργό του νόμου. Μια ακόμη πρό-γευση των εκλεγμένων πολιτών-εθνικών αντιπροσώπων που νομοθετούν στη δημοκρατία. Η παρουσία της Ιωάννας αμφισβήτησε, λοιπόν, την ισχύ, το μονοπώλιο, το προνόμιο της μοναδικότητας στην ερμηνεία ενός πλέγματος δυνάμεων, εν προκειμένω της Εκκλησίας και των δυνάμεων που κρύβονται πίσω από αυτήν, δηλαδή, ο Φίλιππος της Βουργουνδίας που την παρέδωσε στους ΄Αγγλους,το Πανεπιστήμιο του Παρισιού-που ενεργούσε για τα συμφέροντα των ΄Αγγλων-και συγκρότησε το δικαστήριο. Αμφισβήτηση που κρίθηκε βλάσφημη, αιρετική και οδήγησε το κοριτσόπουλο από τη Λωραίνη, αυτό το δαιμονικό σώμα της καταραμένης μάγισσας στην πυρά.

ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΕΠΙΜΥΘΙΟ
Φαίνεται πως όποιος ερμηνεύει τα γεγονότα διαφορετικά από εκείνους που διεκδικούν μόνον για το δικό τους συμφέρον την ισχύ της ερμηνείας τους είναι αιρετικός, αντι-κανονικός (κοριτσόπουλο,που ντύνεται αντρίκια!), και επομένως άξιος να καεί ζωντανός στην πυρά. Κατά συνέπεια η κανονικότητα δεν είναι παρά μια συνεχής διαμάχη για το ποιος ή ποιοι θα κατέχουν το προνόμιο της ερμηνείας των συμβάντων. Για το ποιος ή ποιοι θα έχουν την ισχύ να νομιμοποιούν την ερμηνεία τους ως τη μόνη και αντικειμενική αλήθεια.
Ιδού η απαρχή του ολοκληρωτισμού στον δικό μας, δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό.
Και ιδού η ρηξικέλευθη παρατήρηση του Νίτσε: «Δεν υπάρχει συμβάν αυτό καθεαυτό.΄Ο,τι συμβαίνει είναι μια ομάδα φαινομένων που επιλέγονται και συντίθενται από ένα ερμηνεύον ον.» [Νίτσε, 1[115]][2]. Aυτό που ενδιαφέρει λέμε πως είναι η πραγματικότητα αλλά αυτό που αποτελεί εμπράγματο ενδιαφέρον μας φαίνεται πως είναι η διαχείριση της ερμηνείας μας για την πραγματικότητα υπό την έννοια της νομιμοποίησης της ισχύος της (της ερμηνείας και της διαχείρισής της). Στις αρχές του εικοστού αιώνα ο Δανός σκηνοθέτης, Καρλ Ντράγιερ, σκηνοθέτησε το μαρτύριο της Αγίας Ιωάννας της Λωραίνης, επτά χρόνια μετά (1927) από εκείνη τη μέρα της 16ης του Μάη 1920, όταν η Εκκλησία την ανακήρυξε αγία. Η Αγία Ιωάννα της Λωραίνης.

Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΦΗΓΗΣΗ

Carl Theodor Dreyer/Καρλ Ντράγιερ (1889- 1968): Το πάθος της Ζαν Ντ' Αρκ / La passion de Jeanne D'Arc (Γαλλία, 1927)

Δείτε πώς είναι κάθε μαρτύριο μνησικακίας του ολοκληρωτισμού, δηλαδή κάθε είδους τρομοκρατίας. Δείτε το βλέμμα, το ύφος της μνησικακίας και το βλέμμα της δημιουργικής υποκειμενικότητας που συγκροτείται ακριβώς τις ώρες της αμφιταλάντευσης και της αντίστασής της.

video

video

Carl Theodor Dreyer/Καρλ Ντράγιερ, Το Πάθος της Ζαν Ντ΄Αρκ (Ιωάννας της Λωραίνης) [trailer] με μεταγενέστερη μουσική επένδυση και δίχως μουσική επένδυση όπως επιθυμούσε ο σκηνοθέτης [πηγή: you tube]
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Σε ηλικία 13 ετών είδε στον κήπο του πατρικού σπιτιού της το πρώτο από τα οράματά της, όπου παρουσιαζόταν ο αρχάγγελος Μιχαήλ, η αγία Μαργαρίτα και η αγία Αικατερίνη και την καλούσαν να δράσει προκειμένου να απαλλάξει τη Γαλλία από την ταπείνωση που της είχαν επιβάλει οι Άγγλοι με τη συνθήκη του Τρουά στην πιο κρίσιμη φάση του Εκατονταετούς πολέμου και να βοηθήσει τον διάδοχο του γαλλικού θρόνου
Κάρολο Z’ να επανακτήσει το στέμμα. Όμως, μόνο το 1429, αφού υπερνίκησε πολλές δυσκολίες, η Ιωάννα κατόρθωσε να γίνει δεκτή από τον Κάρολο και να πάρει την άδεια να ηγηθεί μιας μικρής στρατιωτικής δύναμης που είχε συγκροτηθεί για να ενισχύσει την Ορλεάνη, μία από τις λίγες πόλεις που είχαν μείνει πιστές στον διάδοχο, την οποία πολιορκούσαν οι Άγγλοι. Μετά την απελευθέρωση της Ορλεάνης, η Ιωάννα συνόδευσε τον Κάρολο στις κατοπινές επιχειρήσεις του απελευθερωτικού πολέμου (Τουρ, Οξέρ, Τρουά) έως την είσοδο στη Ρενς, όπου ο δελφίνος στέφθηκε επίσημα βασιλιάς (17 Ιουλίου 1429). Αφού τραυματίστηκε, κάτω από τα τείχη του Παρισιού, η Ιωάννα αιχμαλωτίστηκε σε μια επιχείρηση κοντά στην Κομπιένη από στρατιώτες του δούκα Φίλιππου της Βουργουνδίας (Μάιος 1430), ο οποίος την παρέδωσε στους Άγγλους. Στη Ρουέν δικάστηκε από εκκλησιαστικό δικαστήριο, που το είχε ορίσει το πανεπιστήμιο του Παρισιού και ενεργούσε σύμφωνα με τις διαταγές των Άγγλων. Καταδικάστηκε να καεί ζωντανή (auto da fe) ως αιρετική, αφού μεταξύ άλλων ντυνόταν αντρικά και έλεγε ότι άκουγε θεϊκές φωνές. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, όταν η Γαλλία είχε πια κερδίσει τον πόλεμο και αναγνώρισε τη συμβολή της Ζ. ντ’ Α. στους νικηφόρους αγώνες, ένα νέο εκκλησιαστικό δικαστήριο απεκατέστησε την τιμή της Παρθένας της Ορλεάνης, η οποία στις 16 Μαΐου 1920 ανακηρύχθηκε αγία από την Καθολική Εκκλησία.
[Πηγή:
http://el.wikipedia.org/.] Πηγή για το κείμενο του κατηγορητηρίου ο ιστότοπος:
www.authorama.com/jeanne-d-arc-13.html - 26k

[2] Φρίντριχ Νίτσε. Τα τελευταία σημειωματάρια. Μτφρ. Γ.Καράμπελας.Αθήνα: Κέδρος. Το απόσπασμα από το Σημειωματάριο 1 - (φθινόπωρο 1885 - άνοιξη 1886).


12 σχόλια:

ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ είπε...

Εύστοχος ο τρόπος να δείξεις με αυτό το παράδειγμα πως το ‘’ερμηνεύον ον’’ ορίζει τις κανονικότητες άρα και το ‘’μη κανονικό’’. Πολλές οι αναφορές που μπορούν να γίνουν. Σχετίζεται επίσης και με την παρουσίαση που μας έκανες. Δύσκολο να εντοπίζει κανείς αυτά τα όρια και να βλέπει, όντας μέσα στις κανονικότητες, το φασισμό τους ενίοτε προς το ''μη κανονικό''.

ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ

Πόλυ Χατζημανωλάκη είπε...

Βαγγέλη εύγε.

Η αλληγορική αφήγηση – κριτική ανάγνωση της Ιωάννας της Λωραίνης, μια αλληγορία για την φαυλότητα και τον φασίζοντα παραλογισμό συνοδευόμενη από τις τις διεξοδικές – απολαυστικές παρατηρήσεις και ερμηνευτικές σημειώσεις του γλωσσολόγου, μου φέρνουν στο νου μια νέα εκδοχή των αλληγοριών που συνήθιζε ο Μπρεχτ στις Ιστορίες του Κυρίου Κόινερ.

Αυτό το κατοχυρώνεις με την απόπειρα αφύπνισης της κριτικής συνείδησης του αναγνώστη , ως σκηνοθεσία: βήμα βήμα μέσα από τις ερμηνευτικές παρατηρήσεις και την πολύτροπη και πολυτροπική παράθεση κειμένων, εικόνων και αποσπασμάτων από την ταινία του Ντράγιερ.

Η ιστορία της Ιωάννας της Λωραίνης δεν είναι πλέον Ντάρκ (σκοτεινή) όπως είχε ονομάσει την ηρωίδα του ο Μπ. Μπ. στην Αγία Ιωάννα των Σφαγείων.

Πόλυ Χατζημανωλάκη είπε...

Βαγγέλη εύγε.

Η αλληγορική αφήγηση – κριτική ανάγνωση της Ιωάννας της Λωραίνης, μια αλληγορία για την φαυλότητα και τον φασίζοντα παραλογισμό συνοδευόμενη από τις τις διεξοδικές – απολαυστικές παρατηρήσεις και ερμηνευτικές σημειώσεις του γλωσσολόγου, μου φέρνουν στο νου μια νέα εκδοχή των αλληγοριών που συνήθιζε ο Μπρεχτ στις Ιστορίες του Κυρίου Κόινερ.

Αυτό το κατοχυρώνεις με την απόπειρα αφύπνισης της κριτικής συνείδησης του αναγνώστη , ως σκηνοθεσία: βήμα βήμα μέσα από τις ερμηνευτικές παρατηρήσεις και την πολύτροπη και πολυτροπική παράθεση κειμένων, εικόνων και αποσπασμάτων από την ταινία του Ντράγιερ.

Η ιστορία της Ιωάννας της Λωραίνης δεν είναι πλέον Ντάρκ (σκοτεινή) όπως είχε ονομάσει την ηρωίδα του ο Μπ. Μπ. στην Αγία Ιωάννα των Σφαγείων.

ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ είπε...

Φίλε Βαγγέλη,
σ’ ευχαριστώ για την πρόσκληση για συζήτηση.
Τη δέχομαι, αν δεν ξέρω αν μπορώ να έχω ουσιαστική γνώμη.
Το μόνο που με δυσκολεύει προς το παρόν είναι ότι σήμερα θα πάω τον υπολογιστή για επισκευή και για 1-2 μέρες θα τον στερηθώ.
Όταν τον επανακτήσω, τα ξαναλέμε
Πατριάρχης Φώτιος

βαγγελης ιντζιδης είπε...

Αγαπητή Πόλυ αγαπητέ Θεοδόση
ευχαριστώ για τη συμμετοχή σας στο σχολιασμό
Αγαπητέ Πατριάρχη
εύχομαι να αποκατασταθούν τα όποια
τεχνολογικά προβλήματα με τον Η/Υ.
Ναι θεοδόση η σχέση μας με την κανονικότητα, τους κανόνες και τις εξαιρέσεις τους είναι ένα ανοιχτό κοινωνικό ζήτημα
και ναι Πόλυ η Ιωάννα δεν είναι πια Νταρκ (Ζαν ντ΄Αρκ/Νταρκ στην ακοή)ήτοι σκοτεινή,
Υπάρχει και το θεατρικό έργο του Μπ.Μπ. Τα οράματα της Σιμόν Μασάρ
(με στιγμάτισε στα 15 μου χρόνια όταν το είδα στο εθνικό θέατρο με την πρωτοεμφανιζόμενη τότε Ράνια Οικονομίδου)
Βαγγέλης Ι.

ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ είπε...

Φοβάμαι ότι κρίνουμε άλλες εποχές με τα δικά μας κριτήρια. Προφανώς στη φιλελεύθερη κοινωνία μας η ερμηνεία των φαινομένων πρέπει να είναι πολύπλευρη και έτσι να αίρεται ο δογματισμός και η μονομέρεια. Σε εποχές όμως προνεωτεριστικές ήταν αδιανόητο να υπάρχει άλλη άποψη από την επίσημη κι αυτό ίσχυε λίγο πολύ παντού και πάντα, ασχέτως αν η πάταξη της αντίθετης γνώμης σήμαινε εξοστρακισμό και δίκη στην Αρχαία Αθήνα, λιθοβολισμό στο Ισραήλ, Ιερά Εξέταση στη Δύση κ.ο.κ. Με τη δική μας οπτική γωνία, ο δογματισμός και κατ’ επέκταση ο ολοκληρωτισμός ήταν δεδομένος σε όλες τις κοινωνίες προ του 20ου αιώνα. Και φυσικά είναι επίτευγμα που θεωρούμε σήμερα τις πολλαπλές γνώμες ευεργεσία της ανθρώπινης σκέψης: γεγονότα δεν υπάρχουν, υπάρχουν μόνο ερμηνείες τους, όπως ο Νίτσε, σωστά επισημαίνεις, πρώτος εισηγήθηκε. Το ζήτημα λοιπόν είναι ποια άποψη θα επικρατήσει, ποιος (ρήτορας) θα πείσει για το δίκιο του, ποια ΜΜΕ θα διαμορφώσουν την κοινή γνώμη… Πολύ φοβάμαι ότι δεν έχουμε ξεφύγει εντελώς από τον απειλούμενο ολοκληρωτισμό.
Πατριάρχης Φώτιος

βαγγελης ιντζιδης είπε...

Aγαπητέ Πατριάρχη
από την άλλη όπως επισημαίνεις ο ολοκληρωτισμός είναι πάντα ένα ενδεχόμενο. Οι ολοκληρωτισμοί του εικοστού αιώνα ήταν άραγε ένα μάθημα; ΄Ισως όχι. Αλλά ακριβώς το κείμενο της αγίας ιωάννας της λωραίνης είναι μια ας πούμε παραβολή για την έντονη διαμάχη ποιανού η ερμηνεία και άρα ποιανού η ιστορία θα επικρατήσει. Ϊσως η μόνη μας άμυνα σε ότι επισημαίνεις να είναι η ενεργή στάση, η σκέψη, η κουβέντα με τους άλλους...η ανθρωπιά της συμμετοχής στην κοινωνία και τη ζωή...ίσως...
σε ευχαριστώ
Βαγγέλης Ι.

Χριστίνα Παπ είπε...

Ναι, είναι ολοκληρωτισμός να προωθείς μία και μοναδική ερμηνεία των γεγονότων- συμφωνώ απόλυτα όπως το θέτεις. Άλλωστε η μεταμοντέρνα εποχή μας το προβάλλει από τόσες πλευρές με πιο απόλυτο τρόπο, ότι μία και μοναδική αλήθεια/ερμηνεία δεν ΥΠΑΡΧΕΙ. Αυτό δε φαίνεται τόσο στην περίπτωση της Ζαν ντ Αρκ, όπου η εξουσία της καθολικής εκκλησίας είναι ξεκάθαρη.

Ποιος "κατέχει το προνόμιο της ερμηνείας των συμβάντων"; καλά καλά δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στα ...συμβάντα.
Προσωπικά και συναισθηματικά δε μπορώ να ζω έτσι. Κάποια στιγμή πρέπει ν' αποφασίσεις "με ποιους θα πας και πους θ' αφήσεις. Αποδέχεσαι τις πολλαπλές ερμηνείες, αλλά υπάρχουν κάποιοι που την ερμηνεία τους τη στηρίζουν σε κάποιες αρχές, υπάρχουν ερμηνείες που πείθουν κι΄άλλες πάλι που ΔΕΝ πείθουν. (απαντώ κυρίως στο σχόλιο του Βιβλιοκαφέ, "είναι επίτευγμα που θεωρούμε σήμερα τις πολλαπλές γνώμες ευεργεσία της ανθρώπινης σκέψης: γεγονότα δεν υπάρχουν, υπάρχουν μόνο ερμηνείες τους, όπως ο Νίτσε, σωστά επισημαίνεις, πρώτος εισηγήθηκε. Το ζήτημα λοιπόν είναι ποια άποψη θα επικρατήσει, ποιος (ρήτορας) θα πείσει για το δίκιο του, ποια ΜΜΕ θα διαμορφώσουν την κοινή γνώμη…")

Τέλος, η περίπτωση της Ζαν ντ Αρκ μου΄θύμισε μια ανάλογη περίπτωση "παρενδυσίας", της Σότα Γκαλίτσα, που ντύθηκε άντρας την εποχή της ελληνικής επανάστασης και τα βαλε Ως ΑΝΤΡΑΣ με ολόκληρο τούρκικο ασκέρι. Πιστεύω ότι υπάρχει μια παράλληλη μυθοποίηση, αλλά βέβαια, ως γνωστό, ο "μύθος κρύπτει νουν αληθείας".

βαγγελης ιντζιδης είπε...

Αγαπητή Χριστίνα
χαρά μου να σε υποδέχομαι εδώ.
Το σχόλιό σου με (ελπίζω μας) βοηθάει πολύ. Επιλέγω τις ερμηνείες που μας διαφωτίζουν και μας απελευθερώνουν από εκείνες που μας συσκοτίζουν και μας υποδουλώνου.
Νομίζω ότι το σχόλιό σου ταιριάζει πάρα πολύ στο Καντιανό απόσπασμα που έβαλα σήμερα στη δεξιά στήλη του μπλογκ.
Ευχαριστώ
υγ θα ήταν πολύ καλό να μαθαίναμε περισσότερα για τη Σότα Γκαλίτσα.
Σε ευχαριστώ
Βαγγέλης Ιντζίδης

Χριστίνα Παπ είπε...

Δεν πιστεύω στις ... συμπτώσεις, αλλά :α)Το τελευταίο δεκαήμερο ασχολούμαι με τον Καντ! β)η μοναδική πηγή στο ίντερνετ που αναφέρεται στη Γκαλίτσα είναι μια δημοσίευση σε μπλογκ (http://vagheliskassos.blogspot.com/2008/04/blog-post_28.html) και οι πρώτες λέξεις είναι: "Λεωφόρος Ζαν ντ' Αρκ"! (Η ζωή είναι σκέτη ποίηση ώρες ώρες, συμφωνείς;). Το ποστ αναφέρεται στο "κανούν", την αλβανική βεντέτα.
Για την Γκαλίτσα είχε ένα άρθρο προ δυο χρόνων η Καθημερινή, δεν το βρήκα ξανά. Μπορώ όμως, αν σ' ενδιαφέρει πολύ, να ξαναρωτήσω ένα φίλο μου αλβανό με τον οποίο μπήκαμε τα χριστούγεννα σε αλβανικές ιστοσελίδες.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ: Ναι, είμαστε πολύ πιο αυτεξούσιοι απ' όσο νομίζουμε, και πολύ πιο ΑΞΙΟΙ ΤΗΣ ΤΥΧΗΣ ΜΑΣ απ' ό, τι νομίζουμε. Αλλά φυσικά, πρέπει να' μαστε έτοιμοι πάντα να πληρώνουμε το τίμημα.

βαγγελης ιντζιδης είπε...

Χριστίνα
αυτό κι αν είναι metissage!!!
σε κάθε περίπτωση ας πληρώνουμε όσο τίμημα αντέχουμε (μια εν γένει διατύπωση)
θα το κοιτάξω κάποια στιγμή στο αρχείο της Καθημερινής
ευχαριστώ
Βαγγέλης Ι.
υγ προς το παρόν πολλά τρεχάματα

Πόλυ Χατζημανωλάκη είπε...

Αγαπητοί Χριστίνα και Βαγγέλη,

εγώ πάλι που διαβάζω Παπαδιαμάντη, να προσθέσω στη συζήτηση την περίπτωση της Βάσως, στον Χρίστο Μηλιώνη, που μεταμφιέζεται σε Τούρκο πολεμιστή έχοντας αποδράσει από το χαρέμι για να συναντήσει τον αρραβωνιαστικό της.

Ακόμα πιο αποφασιστική η γριά Σκεύω, στο Βαρδιάνος στα Σπόρκα μεταμφιέζεται στο νεκρό Σταμάτη για να ξεφύγει από τον έλεγχο της καραντίνας και να μπορέσει να συναντήσει τον άρρωστο γιο της.

Ο κατάλογος των Ζαν ντ' Αρκ δεν τελειώνει. Ποιος δεν θυμάται την Ελένη Αλταμούρα - Μπουκουρα στο μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη "Ελένη ή ο Κανένας" που μεταμφιέστηκε σε άντρα για να σπουδάσει ζωγραφική στην Ιταλία.

ΥΓ.

Πολλά τρεχάματα όντως